Pas tekstgrootte aan: A A+ A++

Bewonersplatform Zuidas

Verslag informatieavond Bomen in Balans

Aanwezigen: voorzitter en vele leden van het BPZ; sprekers: dhr. H. Wals, Hoofd Sector Beheer Openbare Ruimte Gemeente Haarlem, en dhr. F. Tonneijck, onderzoeker Plant Research International, Wageningen; mw. D. van der Waerden, Vice-Voorzitter van de Stadsdeelraad ZuiderAmstel, dhr. H. Kaljee, Centrale Stad, dhr. J. van de Hoeven, Amsterdam Anders/De Groenen, en circa 60 geïnteresseerde bewoners.

Wolmoed Dulfer, Voorzitter van het Bewonersplatform Zuidas, opent de avond. Zij schetst in het kort het ontstaan en de activiteiten van het BPZ. Omtrent het bomenbeleid in de Zuidas bestaat grote onduidelijkheid. Hoe zorgvuldig en verantwoordelijk gaat men om met de bomen in het gebied. Het BPZ wil onderbouwing van planvorming en beleid terzake en wil een beroep doen op de politiek. In Haarlem is het gelukt om dit beleid te structureren.

Inge de Boorder, lid van de Commissie Ruimtelijke Ordening van het Wijkopbouwcentrum Buitenveldert en als zodanig aangesloten bij het BPZ, houdt een inleiding over de stand van zaken in het gebied. Een groot aantal bomen en bosplantsoen (inclusief nog meer bomen) in de drie wijken van ZuiderAmstel, Rivierenbuurt, Buitenveldert en de Prinses Irenebuurt moeten worden opgeofferd als gevolg van de ontwikkelingen in de Zuidas. Een aantal van de herplantbare bomen worden gegeven of verkocht aan IJburg, de Bomenbank of zelfs Heerlen. In ZuiderAmstel is daar geen plaats voor, zo wordt beweerd. In de Zuidas komen slechts weinig bomen, bijvoorbeeld op het Zuidplein en aan de Mahlerlaan, welke in computerge-stuurde bakken worden geplaatst. Verder wordt het planten van bomen aan ontwikkelaars en marktpartijen overgelaten. De geldende kapverordening dateert uit de jaren zestig. Informatie over te kappen bomen, herplant of compensatie is weinig inzichtelijk. Inventarisaties worden niet verstrekt. Een nieuwe grootstedelijke bomenverordening is in de maak. Stadsdeel Oud-Zuid heeft een goede eigen bomenverordening en ook de Bomenstichting heeft een Model-bomenverordening.

Het BPZ vraagt beleid op basis van een bomenbalans en een nieuwe bomenverordening.

Het principe van de bomenbalans is dat het totaal aantal bomen in een bepaald gebied gelijk moet blijven. Dit moet worden geregeld via de kapvergunning: voor elke gekapte boom moet een andere boom worden geplant van hetzelfde formaat, zo mogelijk in het gebied of anders in de omgeving, plus een termijn voor de herplant. In Haarlem wordt al enkele jaren gewerkt volgens het principe van de bomenbalans. Daarom is nodig dat er wordt geïnventariseerd welke bomen waar zijn of worden gekapt en welke bomen waar zijn of kunnen worden herplant.

De nieuwe bomenverordening zou als belangrijkste uitgangspunten moeten hebben:
1. de bomenbalans;
2. burgers eerder informeren: vergunningsaanvragen publiceren en ter inzage leggen bij Stadsdeel ZuiderAmstel en mogelijkheid tot indienen zienswijze binnen vier weken;
3. kappen pas na afloop van de bezwaartermijn (standaardvoorschrift voor niet-gebruik);
4. de kapvergunning mag pas in werking treden na definitief bestemmingsplan en na vergunning bouw of aanleg;
5. bescherming van monumentale en pre-monumentale bomen. De Gemeente moet nog in 2005 een lijst aanleggen van deze bomen, en bepalen dat daarvoor geen kapvergunning mag worden afgegeven, behalve in noodgevallen.

Hierna is het woord aan Herman Wals. Hij deelt mee dat gemeentelijke bezuinigingen in Haarlem de aanleiding vormden voor het opstellen van de bomenbalans. Deze wordt meegewogen in een bestemmingsbesluit over een project, of bouwvergunning. Waarde-volle bomen moeten in een bestemmingsplan worden opgenomen. Ook bestaat er een Bomeneffectrapportage. Via een chip in bomen kan men de situatie monitoren (VTA systeem, visual tree assessment). Er is overleg tussen de sector Openbare Ruimte en de Sector Bouwen. Idee is om aan te geven voor welk budget je wat kunt doen.

Fred Tonneijck heeft onderzoek verricht naar groen en luchtkwaliteit. Een juiste toepassing van groen betekent wel degelijk een verbetering van de luchtkwaliteit en heeft daarmee economische waarde. Nederland kan thans niet voldoen aan de Europese richtlijnen voor luchtkwaliteit. Het gebruik van met name loof- en naaldbomen is zeer geschikt om de uitstoot van gevaarlijke stoffen te neutraliseren. Heggen belemmeren de luchtsnelheid. Open structuren met verticale opbouw zijn het best, bij voorkeur met struik of gras onder de bomen. Bomen en bosplantsoen zouden in relatie tot het gewenste effect op luchtverontreiniging moeten worden opgenomen in planvorming. Daartoe zouden multifunctionele criteria en concepten moeten worden ontwikkeld. Een goed idee is om planten op geluidswallen te plaatsen. Planten reinigen water en planten leveren energiewinst bij huizen.

De heer Kaljee meldt dat Stadsdeel ZuiderAmstel betrokken is bij de besluitvorming rond projecten in de Zuidas (bijvoorbeeld in 2003 bij de herinrichting van de oksel A10). Het BPZ wordt niet door het Stadsdeel geïnformeerd of er wordt gezegd dat de Centrale Stad beslist. De Centrale Stad kent Adviescommissies die na onderzoek adviseren over het al dan niet afgeven van kapvergunningen. Mevrouw Bierenbroodspot, voorzitter van de Vereniging Parken Buitenveldert, merkt op dat een stadsecoloog gewenst is, dat overleg met ambtenaren weinig voorstelt aangezien er weinig tot geen rekening wordt gehouden met de belangen van bewoners.

Verdere informatie: Inge de Boorder
“Haarlemse Bomenbalans”, Herman Wals
“De baten van groen worden onderschat”, Fred Tonneijck in de
Staatscourant nr. 75
Het boek “Ruit van Rotterdam”
BUGS, Benefits of Urban Green Space (8% minder ozon)
American Forests (economische waarde van groen)
M.D. 12.5.2005

Lees verder over: Groen, Water & Lucht.